Słownik Księgowych

Koszty podstawowej działalności jest to niezbędnej oraz celowe zużycie środków produkcyjnych oraz pewne nakłady o charakterze pieniężnym.

Klasyfikacja kosztów
1. Koszty ze względu na ich budowę dzieli się na:
- proste
- złożone
Proste to te których nie da się podzielić na prostsze.
Złożone to te które składają się z kilku kosztów prostszych
3. Ze względu na sposób kalkulacji:
- pośrednie
- bezpośrednie
Pośrednie przydzielone są do poszczególnych kalkulacyjnych jednostek w sposób umowny. Bezpośrednie to koszty które można dokładnie przydzielić do poszczególnych jednostek kalkulacyjnych na podstawie dokumentów źródłowych.
Na bazie tych kwalifikacji kosztów budowane są dwa układy ewidencyjne
1. Układ rodzajowy
2. Układ kalkulacyjny
W układzie rodzajowym wszystkie ponieszione w danym okresie koszty przydziela się do właściwych grup rodzajowych. Obejmujących koszty jednoroczne czyli proste. W układzie kalkulacyjnym poniesiony w danym okresie koszt i w całości dotyczącym tego okresu dzilony jest według typów działalności a następnie przydzielane do faz działalności których dotyczą. W ramach układu rodzajowego tworzone są następujące grupy kosztów:
1. Amortyzacja
2. Zużycie materiałów i energi
3. Usługi obce, koszt różnych uslug obcych
4. Wynagrodzenie osobowe oraz bez osobowe
5. Świadczenie na rzecz pracowników
6. Podatki i opłaty
7. Pozostałe koszta
W ramach układu kalkulacyjnego koszty które zostały poniesione w danym okresie i w całości dotyczą działalności danego okresu dzielone są następująco:
I Koszty działalności produkcyjnej
1. Koszty fazy zakupu
2. Koszty fazy produkcji
a) koszty produkcji
b) koszty wydziałowe
c) koszty ogólnozakładowe
3. Koszty fazy Sprzedaży
Rozliczenia międzyokresowe kosztów występują gdy miesiąc w którym podatek został poniesiony nie pokrywa się z miesiącem którego koszt dotyczy. Do kosztów danego miesiąca należy przydzxielić tylko te koszty które danego miesiąca dotyczą.
Rozróżnia się rozliczenia miedzywydziałowe:
- czynne
- bierne
Czynne występują wówczas gdy wydatek ponoszony jest z góry
Bierne występują wówczas gdy wydatek ponoszony jest z dołu
Rozliczenie kosztów fazy zakupów poniesione w ciągu miesiąca. Bezpośrednie koszty fazy zakupu rejestruje się na koncie o nazwie koszty zakupu. Na koniec miesiąca koszty te rozlicza się jedną dwóch metod:
- metoda narzutu w którym koszty zakupu dzielone są na dwie części jedna dotyczy rozchodu a druga zapasu końcowego.
- Metoda uproszczona wszystkie koszty zakupu przydzielane są do rozchodów. Warunki stosowania tej metody analogiczne jak przy rozliczeniu odchyleń.
Rozliczenie kosztów fazy produkcji.
Wytworzone produkty wycenia się na poziomie technicznego kosztu wytworzenia. Jest to suma kosztów bezpośrednich oraz pośrednich wydziałowych. Dla celów kalkulacji wytworzone produkty należy zamienić na jednakowe jednostki nazywane jednostkami kalkulacyjnymi jest to jednostka zawierająca 100% kosztów wytworzenia. Dla produktów niezakończonych należy określić procent i przetworzenia z punktu widzenia potencjalnych kosztów. Techniczne koszty wytworzenia dzielone są przez ilość jednostek kalkulacyjnych w celu ustalenia kosztów wytworzenia jednostki kalkulacyjnej. Na bazie tego kosztu liczy się następnie jednostkowe oraz całkowite koszty wytworzenia produktów gotowych i niezakończonych.
Ewidencja produktów
Ewidencje wyrobów gotowych. Wyroby gotowe mogą być wycenione metodą ceny rzeczywistej lub metodą ceny ewidencyjnej.
Przy metodzie ceny rzeczywistej nie jest możliwe prowadzenie ewidencji wartościowej w ciągu miesiąca. Po zakończeniu miesiąca sporządzana jest kalkulacja w wyniku której ustalony jest rzeczywisty koszt wytwarzania. Na podstawie tego kosztu. Liczy się wartość łącznego miesięcznego przychodu oraz miesięcznego rozchodu. Metoda ceny ewidencyjnej - przy metodzie tej można prowadzić ewidencje wartościową w ciągu miesiąca. Wszystkie przychody oraz rozchody wycenione są na poziomie kosztów planowanego. Po sporządzeniu kalkulacji koszt rzeczywisty porównuje się z kosztem planowanym a następnie ustala się i księguje odchylenia przy metodzie ceny ewidencyjnej konieczne jest wprowadzenie pomocniczego konta o nazwie rozliczenia produkcji.
Ewidencja produktów niezakończonych
Produkty niezakończone wyceniane są najczęściej w koszcie rzeczywistym. Ustalony w wyniku kalkulacji koszt wytworzenia tych produktów może być przeniesiony do magazynu produktów niezakończonych lub pozostawiony na koncie kosztów produkcji w postaci salda produkcji. Ewidencja fazy sprzedaży
Sprzedaż od strony kosztów określa tak zwany koszt sprzedaży. Do kosztu tego zalicza się:
- rzeczywisty techniczny koszt wytworzenia wyrobów sprzedanych
- koszty zarządu
- koszty sprzedaży
Dla pierwszego składnika kosztu własnego sprzedaży można wprowadzić konto o nazwie koszt wytworzenia sprzedanych produktów. Konto to obejmuje wyłącznie ten składnik. Można również wprowadzić konto które będzie obejmowało koszt własny sprzedaży.